Công vụ 19:"Bạo loạn ở Ê-phê-sô vì cớ nữ thần Diana."

Công vụ 19: "Bạo loạn ở Ê-phê-sô vì cớ nữ thần Diana."

Đọc Công vụ: 19: 20 - 41

 

Câu hỏi:

1/ Tín hữu ngoài trách nhiệm đối với Hội thánh mình, có cần giúp đỡ các Hội Thánh khác không?
Theo lời dạy của Phao lô, chúng ta nên chuẩn bị số tiền dâng như thế nào? (1 Cô-rinh-tô 16:1- 3)

 

2/ Vì sao dân Ê phê sô nổi giận với Tin lành Chúa Giê su?
Ngày nay, chúng ta có còn phải đối diện với những điều tương tự như thế không?

 

3/ Tại sao đạo Tin lành được mãi mãi bền vững?

 

*** Phao Lô ở lại Ê phê sô một mình: câu 20 -22

 

" Ấy vậy, nhờ quyền phép của Chúa, đạo bèn đồn ra, càng ngày càng được thắng, 21 các việc đó rồi, Phao-lô toan đi ngang qua xứ Ma-xê-đoan và xứ A-chai, đặng đến thành Giê-ru-sa-lem. Người nói rằng: Khi ta đã thăm thành đó rồi, cũng phải thăm thành Rô-ma nữa. 22 Người bèn sai hai người giúp đỡ mình là Ti-mô-thê và Ê-rát sang xứ Ma-xê-đoan, song chính người còn ở lại trong cõi A-si ít lâu nữa."

  Được Thánh Linh dẫn dắt, Phao lô đã xác định lộ trình của mình. Ông quyết định đi qua Ma-xê-đoan và A-chai-, rồi đến Giê-ru-sa-lem, sau đó đến Rô-ma. Từ khi Phao lô gặp Ti mô thê, người thanh niên trẻ nầy đã là một người giúp đỡ Phao lô đắc lực, Ti mô thê đã cùng với Ê rát sang xứ Ma xê đoan trước Phao lô để chuẩn bị các công việc mà Phao lô sẽ làm ở đó.

 Lu-ca không đề cập đến công việc của Phao lô ở đây, nhưng chúng ta biết có một lý do, Phao lô muốn đi qua Ma-xê-đoan và A-chai, rồi đến Giê-ru-sa-lem để thu thập, và trao một khoản tiền mà ông đã quyên góp từ các hội thánh ở đó, để giúp đỡ hội thánh ở Giê-ru-sa-lem 1 Cô-rinh-tô 16:1- 5

" Về việc góp tiền cho thánh đồ, thì anh em cũng hãy theo như tôi đã định liệu cho các Hội thánh xứ Ga-la-ti. 2 Cứ ngày đầu tuần lễ. mỗi một người trong anh em khá tùy sức mình chắt lót được bao nhiêu thì để dành tại nhà mình, hầu cho khỏi đợi khi tôi đến rồi mới góp. 3 Khi tôi đến, tôi sẽ sai những kẻ mà anh em đã chọn cầm thơ tôi đi, đặng đem tiền bố thí của anh em đến thành Giê-ru-sa-lem. 4 Ví bằng việc đáng chính mình tôi phải đi, thì những kẻ ấy sẽ đi với tôi. 5 Vậy, tôi sẽ đến cùng anh em sau khi ghé qua xứ Ma-xê-đoan, vì tôi phải ghé qua xứ Ma-xê-đoan."

 Điều nầy phản ảnh lòng nhiệt thành của Phao lô trong việc thăm viếng và phục vụ cộng đồng Cơ Đốc đang gặp khó khăn. Lòng nhiệt thành đó cũng được đề cập trong Rô-ma 1:10 -12

"Trong mọi khi tôi cầu nguyện thường xin Đức Chúa Trời, bởi ý muốn Ngài, sau lại có thể gặp dịp tiện đi đến nơi anh em. 11 Thật vậy, tôi rất mong mỏi đến thăm anh em, đặng thông đồng sự ban cho thiêng liêng cùng anh em, hầu cho anh em được vững vàng, 12 tức là tôi ở giữa anh em, để chúng ta cùng nhau giục lòng mạnh mẽ bởi đức tin chung của chúng ta, nghĩa là của anh em và của tôi."

 

*** Đê-mê-triu chống đối Phao lô vì ông ta bị thiệt hại: câu 23 - 28

" Lúc đó, có sự loạn lớn sanh ra vì cớ đạo Tin Lành. 24 Một người thợ bạc kia, tên là Đê-mê-triu, vốn dùng bạc làm khám nữ thần Đi-anh, sinh nhiều lợi cho thợ làm công, 25 bèn nhóm những thợ đó và những kẻ đồng nghiệp lại, mà nói rằng: Hỡi bạn ta, các ngươi biết sự thạnh lợi chúng ta sanh bởi nghề này: 26 các ngươi lại thấy và nghe nói, không những tại thành Ê-phê-sô thôi, gần suốt hết cõi A-si nữa, rằng tên Phao-lô này đã khuyên dỗ và trở lòng nhiều người, mà nói rằng các thần bởi tay người ta làm ra chẳng phải là Chúa. 27 Chúng ta chẳng những sợ nghề nghiệp mình phải bị gièm chê, lại cũng e rằng đền thờ của đại nữ thần Đi-anh bị khinh dể nữa, và nữ thần ta bị tiêu diệt về sự vinh hiển mà cõi A-si và cả thế giới đều tôn kính chăng. 28 Chúng nghe bấy nhiêu lời, bèn nỗi giận lắm, cất tiếng kêu rằng: Lớn thay là nữ thần Đi-anh của người Ê-phê-sô!"

Khi công việc đang tiến triển tốt đẹp, phong trào Cơ Đốc được gọi là Con Đường (The Way) được các tín hữu ở Ê phê sô áp dụng để giảng Tin lành, gặt hái được nhiều người, thì Phao-lô nghĩ đến việc rời khỏi Ê-phê-sô, nhưng một sự náo động khác nổi lên.
Có một người tên Đê-mê-triu, ông ta chuyên làm hình tượng nữ thần Diana, thấy nghề nghiệp mình bị đạo Tin lành làm cho thiệt hại, ông ta hô hào những người thợ làm công rằng:
Nghề của chúng ta đang có nguy cơ bị mang đe doạ, đền thờ nữ thần vĩ đại Diana của chúng ta bị khinh miệt và sự huy hoàng của nữ thần cũng có thể bị phá hủy.

 Ở Ê phê sô, ngôi đền đồ sộ dành cho nữ thần Diana (còn được gọi là Artemis) được coi là một trong bảy kỳ quan của thế giới cổ đại. Nó được chống đỡ bởi 127 cột, mỗi cột cao 60 feet, và được trang trí bằng những tác phẩm điêu khắc tinh xảo. Ngôi đền nầy đã bị vùi lấp, cho đến khi được phát hiện và được khai quật vào năm 1965.

Người ta tìm thấy Artemis là một thiên thạch đen, có hình dạng kỳ dị của một người phụ nữ, phần dưới được quấn như một xác ướp, phần trên được bao phủ bởi những bộ ngực, tượng trưng cho sự sinh sản. Theo các tài liệu cổ xưa, đền thờ Artemis cũng là một kho bạc, ngân hàng lớn của thế giới cổ đại, nơi các thương nhân, vua chúa, và thậm chí cả các thành phố đến gửi tiền, họ tin rằng, nơi đó tiền của họ có thể được giữ an toàn dưới sự bảo hộ của thần linh.

 Nữ thần Diana nổi tiếng khắp nơi, các dịch vụ liên quan đến hình tượng, đồ trang sức cho đồ thờ cúng đem lại một lợi nhuận rất lớn, Phao-lô đã thuyết phục và khiến nhiều người từ bỏ việc thờ thần tượng, nói rằng những thần tượng do tay người làm ra không phải là thần thánh.

   Khi người ta đến với Chúa Giê-su, họ tự nhiên bỏ thờ phượng thần Diana, không còn mua các thứ liên quan đến đền thờ, đã khiến những người sống bằng hình tượng bị tổn hại, họ bắt đầu nổi loạn.

  Khi Cơ Đốc giáo tác động đến nền kinh tế, không chỉ cá nhân mà cả trong cộng đồng. Tác động này không phải lúc nào cũng được chào đón. Demetrius đã khéo léo trong cách nói chuyện với đám đông. Trước tiên, ông ta kêu gọi họ dựa trên lợi ích tài chính cá nhân, và sau đó là dựa trên lòng tự hào dân tộc, ông ta cho rằng trong tương lai, đền nữ thần sẽ bị huỷ hoại, và người ta đã tin điều đó, họ bị khuấy động để chống lại Phao lô, chống lại các tín hữu theo đạo Tin lành, nói đúng ra họ chống lại đạo của Chúa Giê su.

***Cuộc bạo loạn lan rộng: câu 29 - 34

" Cả thành thảy đều rối loạn; chúng đồng lòng đến rạp hát, kéo theo mình Gai-út, A-ri-tạt, là người Ma-xê-đoan, bạn đồng đi với Phao-lô. 30 Phao-lô muốn chính mình ra mặt trước dân chúng, nhưng môn đồ chẳng cho. 31 Cũng có mấy quan lớn ở xứ A-si, là bạn hữu người sai đến xin người chớ đi tới rạp hát. 32 Người thì reo lên thể nầy, kẻ thì la lên thể khác; vì trong hội om sòm, phần nhiều người cũng không biết vì cớ nào mình nhóm lại. 33 Chúng bèn kéo A-léc-xan-đơ từ trong đám đông ra, và người Giu-đa xô người ra đứng trước; người bèn lấy tay ra dấu, muốn nói cùng dân chúng để binh vực bọn mình. 34 Nhưng vừa khi đoàn dân nhận người là người Giu-đa, thì kêu rập lên ước trong hai giờ, rằng: Lớn thay là nữ thần Đi-anh của người Ê-phê-sô."

 

  Vì bị Đi-mê-triu và các người thợ làm tượng Diana khích động, cả thành phố Ê phê sô chìm trong hỗn loạn, mọi người đồng loạt đổ xô vào nhà hát la lối.

   Xét đến thái độ cứng rắn của La Mã đối với tình trạng hỗn loạn dân sự như vậy, đây được coi là một biến cố xã hội nghiêm trọng. Người Giu đa vốn cũng chống lại Phao lô nên mượn gió bẻ măng, họ nhân lúc hổn loạn, đẩy A léc xan đơ ra cùng với đám Đê-mê-triu, họ muốn chứng mình rằng, họ không phải cùng một hội với Phao lô, nhưng trong lúc quá lộn xộn, không ai để ý tới họ, chắc chắn một điều, Chúa biết họ, vì ganh tỵ, dân Giu đa đã chọn đứng cùng một phe với đám dân tranh đấu cho thần tượng của mình.

Thử tưởng tượng sự bùng nổ nầy ồn ào đến mức nào, khi dân cả thành phố đồng hô lớn: "Diana của Ê phê sô vĩ đại" suốt hai tiếng đồng hồ. Dù Diana thành Ephesus được cho là vĩ đại đến mấy, ngày nay không ai thờ phượng bà ta nữa, với tín đồ Đấng Christ, họ không cần la lớn suốt nhiều giờ, nhưng có hàng triệu người sống và thờ phượng Chúa Giê-su, sẵn sàng chết vì Ngài.

   Thần tượng và các vị thần giả đều có hạn sử dụng, nhưng Chúa Giê-su thành Nazareth thì sống đời đời.

*** Người thơ ký thành phố dẹp yên đoàn dân: câu 35 - 41

 

" Bấy giờ, có người thơ ký thành phố dẹp yên đoàn dân, nói rằng: Hỡi người Ê-phê-sô, há có ai chẳng biết thành Ê-phê-sô là kẻ canh giữ đền thờ nữ thần lớn Đi-anh và tượng thần ấy đã từ trên trời giáng xuống sao? 36 Bởi điều đó thật chối cãi chẳng nỗi, nên các ngươi khá ở yên, đừng làm sự gì vội vả. 37 Vì những tên mà các ngươi đã kéo đến đây, chẳng phải mắc tội hoặc phạm đến của thánh, hay làm lộng ngôn với nữ thần chúng ta đâu. 38 Vậy, nếu Đê-mê-triu và các thợ làm công ở với người có cần kiện cáo ai, thì đã có ngày xử đoán và quan trấn thủ; mặc họ kiện cáo nhau. 39 Ví bằng các ngươi có nài việc khác nữa, thì khác quyết định việc đó trong hội đồng theo phép. 40 Vì e cho chúng ta bị hạch về sự dấy loạn xảy ra ngày hôm nay, không thể tìm lẽ nào để binh vực sự nhóm họp này. 41 Người nói bấy nhiêu lời, bèn cho chúng về."

 

  Giữa khi rối ren như thế, người thư ký thành phố, có thể đó là một thị trưởng, ông nói lời khôn ngoan rằng: Phao lô và các tín hữu Tin lành không đá động tới nữ thần của họ, nhưng nếu họ làm loạn thì họ phạm luật của La mã.

 Lu-ca muốn cho người ta thấy rằng, những người lý trí không thấy điều gì đáng sợ đối với Tin lành hay phản đối Cơ Đốc giáo trong xã hội.

 Có những tín hữu Việt Nam khi bị bắt bớ, đã nêu lên rằng, chính những Tín hữu Tin lành mới là người dân tốt.
Đức Chúa Trời đã hành động mạnh mẽ tại Ê-phê-sô, nhưng ma quỷ cũng vậy. Đây là một lý do khiến Phao-lô viết rất cụ thể về trận chiến thuộc linh mà mỗi Cơ Đốc nhân phải đối mặt chống lại các thế lực bóng tối thuộc linh trong thư gửi tín hữu Ê-phê-sô (Ê-phê-sô 6:10-20).

"Vả lại, anh em phải làm mạnh dạn trong Chúa, nhờ sức toàn năng của Ngài. 11 Hãy mang lấy mọi khí giới của Đức Chúa Trời, để được đứng vững mà địch cùng mưu kế của ma quỉ. 12 Vì chúng ta đánh trận, chẳng phải cùng thịt và huyết, bèn là cùng chủ quyền, cùng thế lực, cùng vua chúa của thế gian mờ tối nầy, cùng các thần dữ ở các miền trên trời vậy."

Chương này dạy cho chúng ta một bài học rằng khi các môn đồ được phục hưng thực sự, thì xã hội sẽ có một cuộc cách mạng.
Khi Đức Thánh Linh hành động mạnh mẽ trên con cái Đức Chúa Trời, sẽ có những phong trào mạnh mẽ khác giữa những người không tin.
Chúng ta không ngạc nhiên, khi Tin lành lan rộng, thì ma quỷ sẽ tỏ ra cơn thịnh nộ lớn lao, vì nó biết rằng thời gian của nó sắp hết.